Waarvoor staat “De Varens”?

In iedere gewone school zijn er leerlingen met min of meer leer- en / of opvoedingsproblemen. Spijts de bijzondere zorg kunnen veel van deze problemen er niet worden weggewerkt of opgevangen. Daarnaast zijn er ook kinderen en jonge adolescenten met een ernstige lichamelijke of geestelijke handicap. Onze school tracht al deze mensen onderwijs en opvoeding te verschaffen en beschikt daarvoor over haar eigen middelen en methoden. Er wordt vooral veel menselijke aandacht besteed aan elke leerling met zijn eigen onderwijs en/of opvoedingsproblemen.

Onze belangrijkste missie is waarschijnlijk dezelfde als deze van alle scholen: mensen helpen hun eigen weg te vinden in het leven en in de samenleving van vandaag en morgen.

De Varens kan echter extra hulp bieden, daar waar het gewoon onderwijs soms tekort schiet. Wij kunnen sommige adolescenten beter begeleiden bij de ontwikkeling van hun persoonlijkheid en hun integratie in de maatschappij. Hiervoor beschikken wij over speciaal opgeleid personeel: over kinderverzorgsters, verpleegkundigen, logopedisten, een maatschappelijk werker, kinesitherapeuten en over andere permanente begeleiding vanuit een CLB.

De toelating van adolescenten tot “De Varens” is aan strenge regels gebonden. Dit kan pas na onderzoek door een CLB of voor sommigen door een bevoegd geneesheer-specialist. Leerlingen kunnen slechts tot onze school toegelaten worden na de zomervakantie van het jaar waarin ze dertien jaar worden tot (afhankelijk van het onderwijstype) eenentwintig jaar, uitzonderlijk ook buiten deze leeftijdsgrenzen.

De leerlingen van “De Varens” hebben recht op gratis vervoer op voorwaarde dat wij de dichtstbijzijnde school voor buitengewoon onderwijs zijn.

Indien de leerlingen het advies te horen krijgen dat ze verwezen worden naar onze school, dan kunnen ze op gelijk welk moment van het schooljaar overschakelen. Deze keuze ligt volledig bij de ouders of bij de toegewezen verantwoordelijken.

Structuur binnen de Varens

Opleidingsvormen

In de Varens kan men les volgen vanaf 13 jaar, uitzonderlijk vanaf 12 jaar. De duur wordt bepaald door de klassenraad en het CLB. Naargelang de mogelijkheden, de leeftijd en de eventuele vroeger gedane studies, kan de studie verlengd of ingekort worden.

In de Varens zijn er drie opleidingsvormen die vooral verschillen inzake het streefdoel dat ermee wordt beoogd.

Opleidingsvorm 1: wil bijdragen tot een actief en zinvol leven van mensen die door de ernst van hun handicap niet kunnen deelnemen aan het arbeidsproces, ook niet in een beschermde werkplaats. Deze opleidingsvorm kan in de Varens ingericht worden voor leerlingen van het type 2,3 en 4. Men leert er de leerlingen zo zelfstandig mogelijk te leven in een beschermd milieu.

Opleidingsvorm 2: geeft naast een algemene en sociale vorming, ook een arbeidstraining om zo de integratie in een beschermd leef- en arbeidsmilieu mogelijk te maken. Er worden stages buiten de school georganiseerd. In deze opleidingsvorm kunnen leerlingen van de types 2,3 en 4 terecht.

Opleidingsvorm 3: geeft de leerlingen een algemene en sociale vorming en een beroepsopleiding. De leerlingen verwezen naar de types 1,3 en 4 worden er voorbereid op de integratie in een gewoon leef- en een gewoon arbeidsmilieu. De opleiding kan vergeleken worden met het gewoon beroepsonderwijs. Ze telt 6 leerjaren en is ingedeeld in 4 fasen.

De observatiefase: maximum één schooljaar, waarin de leerlingen, naast de gewone leervakken ook kennismaken met verschillende materialen, technieken en werksituaties, zodat kan nagegaan worden waarvoor de leerlingen de meeste aanleg of het meeste belangstelling hebben. Dit is het eerste jaar van de opleidingsvorm 3.

De opleidingsfase: minimum 2 leerjaren waarin de leerling een algemene opleiding krijgt binnen een beroepenveld.

De kwalificatiefase: minimum 2 leerjaren vooral toegespitst op een doorgedreven beroepsopleiding, waarin ondermeer ook stages buiten de school ingebouwd zijn.

De alternerende opleiding: 1 bijkomend leerjaar, waarbij de leerlingen gedurende 3 dagen per week een doorgedreven werkervaring opdoen in een regulier bedrijf, één dag per week beroepsgerichte vorming op school volgen en één dag per week algemene vorming op school volgen. Dit beschouwen wij als het zesde jaar van opleidingsvorm 3.

Types

De volgende ingerichte types van onderwijs binnen de Varens worden gekenmerkt door een eigen streefdoel, eigen leerinhouden, leermethoden en organisatie en is aangepast aan de specifieke noden van de leerlingen waarvoor het bedoeld is.

type 1: is hoofdzakelijk aangepast aan de opvoedingsbehoeften van jongeren met een licht mentale stoornis of ontwikkelingsachterstand.

type 2: is aangepast aan de opvoedingsbehoeften van jongeren met een matige of ernstige mentale stoornis.

type 3: is aangepast aan de opvoedingsbehoeften van jongeren met een karakteriële stoornis, leerlingen die m.a.w. ernstige gedrag- of opvoedingsmoeilijkheden of emotionele stoornissen vertonen.

type 4: is aangepast aan de opvoedingsbehoeften van jongeren met ernstige lichamelijke gebreken (meestal motorische stoornissen)

Geen leerstofjaarklassensystemen.

Dankzij een gespecialiseerde omkadering binnen de Varens kan binnen kleinere groepen gewerkt worden aan de zo belangrijke zelfredzaamheid en aan de motorische ontwikkeling. Er wordt gewerkt met een individueel handelingsplan dat als het ware het programma is op maat van de leerling in het bijzonder onderwijs. Het omvat duidelijke lijnen die voor het onderwijs zullen gevolgd worden: het streefdoel, de vormingsinhouden, de tijdspanne en manier waarop men dit zal aanpakken. Dit programma wordt door alle leerkrachten opgesteld afhankelijk van de eigen inzichten voor een specifiek vak. Met betrekking tot sociale- en emotionele ontwikkelingsdoelen worden deze geconcretiseerd door de klastitularis in samenspraak met de klassenraad.

Een leerstofjaarklassensysteem, de meest gebruikelijke onderwijsvorm in het gewoon onderwijs, is onmogelijk toe te passen binnen onze school. Het verstrekken van onderwijs voor een zo homogeen mogelijke groep is hier geenszins van toepassing. Er is geen vastliggend programma. Ieder kind bepaalt in feite zelf, vanuit zijn mogelijkheden en beperktheden, waar het nood aan heeft en welke stappen het aan kan. De hulpvraag van de leerling bepaalt bijgevolg een groot deel van het programma.

Zelf het aanbod naar kinderen toe kunnen bepalen betekent een grote vrijheid. Ze houdt echter ook een heel grote verantwoordelijkheid in. Onze visie op leerstof en onze intuïtieve mening over de leerlingen moet voldoende garanties bieden om hen juist aan te pakken en te begeleiden. Vandaar dat bepaalde onderdelen van ons schoolwerkplan een referentiekader toelaat om op een meer systematische wijze leerstofinhouden voorop te stellen, evaluaties te bepalen alsook basishoudingen en gedrag bij onze leerlingen in kaart te brengen teneinde hieruit conclusies te trekken naar benadering toe.

Schoolwerking

Handelingsplannen
Bij de aanvang van elk schooljaar wordt een handelingsplan per pedagogische eenheid opgemaakt (HPPE).
De individuele leerlingenbegeleiding wordt in een individueel handelingsplan opgenomen (IHP).
HPPE en IHP worden periodiek bijgestuurd.

Overleg
De klassenraad vergadert wekelijks.
De vorderingen van de leerlingen worden behandeld en eventuele bijzondere begeleiding wordt bepaald.
Ook kan de coördinatie van vakinhouden gepland worden.

Begeleiding en bijscholing
De meeste leerkrachten GASV hebben in hun weekopdracht één uur voor extra begeleiding van leerlingen.
Dit uur wordt aangewend voor het bijwerken van een leerstofonderdeel, voor de begeleiding van een activiteit, voor de emotionele begeleiding van leerlingen,...
Maar de begeleiding stopt hier niet: begeleiding omhelst heel wat vlakken, m.n. ...
Hier willen wij graag verwijzen naar het schoolreglement waar één en ander uitvoerig wordt besproken.

Nascholing
In een meerjarenplan is de planning van nascholing van het personeel voor de eerstvolgende 4 jaar opgenomen.
Zo kunnen we onze begeleiding nog verbeteren en de vernieuwingen in het onderwijs op de voet volgen.
Heel wat leerkrachten volgden met succes de voortgezette opleiding Buitengewoon Onderwijs.

Ouderavonden

In de loop van een schooljaar worden ouderavonden georganiseerd.
Buiten deze georganiseerde ouderavonden is overleg mogelijk.
Vooraf een afspraak maken is wel aanbevolen.
Verscheidene feestelijkheden bieden ruim de gelegenheid voor een contact.

Buitenschoolse activiteiten
Ieder schooljaar organiseren we in elke opleidingsvorm een GWW (Geïntegreerde WerkWeek).
De deelnamekosten voor de leerling worden met steun laag gehouden.
Een spaarsysteem vergemakkelijkt de betalingen.

GON - Begeleiding
Een team van leerkrachten en paramedici heeft een jarenlange ervaring in het 'geïntegreerd onderwijs'.
Zij begeleiden leerlingen met een handicap in het gewoon onderwijs.